نکات ایمنی در جوشکاری زیر آب از مهمترین موضوعاتی است که هر فرد فعال در حوزه غواصی صنعتی باید به آن توجه داشته باشد. جوشکاری زیر آب ترکیبی از غواصی حرفهای، عملیات فنی و کار با تجهیزات الکتریکی در محیطی متفاوت و پرریسک است؛ بنابراین رعایت اصول ایمنی در تمام مراحل کار اهمیت بسیار زیادی دارد. مدرسه غواصی کهکشان عرش اراد یکی از مجموعههای فعال در زمینه آموزش غواصی صنعتی و ورزشی است و دورههایی از جمله غواصی صنعتی و جوشکاری زیر آب را ارائه میکند. این مجموعه بر آموزش عملی، استفاده از تجهیزات تخصصی و رعایت اصول ایمنی تأکید دارد و طبق اطلاعات منتشرشده در سایت خود، دورههای آن با تکیه بر استانداردهای بینالمللی غواصی برگزار میشوند.
مهمترین مواردی که در ایمنی جوشکاری زیر آب باید مورد توجه قرار بگیرند عبارتاند از:
نکات ایمنی در جوشکاری زیر آب
جوشکاری زیر آب یکی از مهارتهای تخصصی در حوزه غواصی صنعتی است که برای اتصال، تعمیر یا نگهداری سازهها و تجهیزات زیرآبی مورد استفاده قرار میگیرد. این عملیات میتواند در سازههایی مانند اسکلهها، خطوط لوله، کشتیها، سازههای دریایی و برخی تجهیزات صنعتی انجام شود.
تفاوت اصلی این نوع جوشکاری با جوشکاری معمولی، محیط کار است. جوشکار زیر آب علاوه بر مهارت جوشکاری باید توانایی غواصی، کنترل تجهیزات و مدیریت شرایط محیطی زیر آب را نیز داشته باشد. به همین دلیل، ایمنی در این حرفه فقط به تجهیزات جوشکاری محدود نمیشود و تمام سیستم غواصی و عملیات باید به شکل یکپارچه مدیریت شود.
جوشکاری زیر آب میتواند فرد را همزمان در معرض چندین عامل خطر قرار دهد. آب، تجهیزات الکتریکی، فشار محیط، جریان آب، دید محدود، تجهیزات تنفسی و شرایط سازهای محل کار، هرکدام میتوانند خطر خاصی ایجاد کنند.
به همین دلیل، پیش از شروع عملیات باید ارزیابی خطر انجام شود و تمام اعضای تیم بدانند چه کاری باید انجام دهند. در پروژههای حرفهای، ایمنی نباید یک مرحله جداگانه از عملیات باشد؛ بلکه باید از زمان برنامهریزی تا پایان کار در نظر گرفته شود.
یکی از مهمترین نکات ایمنی در جوشکاری زیر آب، بازرسی تجهیزات پیش از ورود غواص به آب است. خرابی یک کابل، اتصال نامناسب یا نقص در تجهیزات تنفسی میتواند شرایط خطرناکی ایجاد کند.
پیش از شروع کار باید تجهیزات مورد استفاده مطابق دستورالعمل سازنده و رویههای ایمنی پروژه بررسی شوند. تجهیزات غواصی، کابلهای جوشکاری، اتصالات، سیستم تأمین گاز تنفسی، تجهیزات ارتباطی و ابزارهای مورد استفاده باید وضعیت مناسبی داشته باشند.
همچنین هرگونه تجهیز آسیبدیده یا مشکوک نباید بدون بررسی و تأیید مسئول فنی وارد عملیات شود.
برق و آب ترکیبی هستند که نیازمند کنترل بسیار دقیقاند. در جوشکاری زیر آب، سیستم برق باید توسط افراد متخصص و مطابق دستورالعملهای فنی کنترل شود.
منبع تغذیه، کابلها، اتصالات و تجهیزات کنترل باید قبل از عملیات بررسی شوند. همچنین باید سازوکاری برای کنترل و قطع جریان در شرایط اضطراری وجود داشته باشد.
مهم است که تنظیمات و روش کار با تجهیزات جوشکاری بر اساس نوع عملیات، تجهیزات مورد استفاده و دستورالعملهای سازنده تعیین شود و افراد غیرمتخصص اقدام به تغییر آنها نکنند.
تجهیزات حفاظت فردی بخش جداییناپذیر عملیات جوشکاری زیر آب هستند. غواص باید متناسب با نوع پروژه و شرایط محیطی از تجهیزات مناسب استفاده کند.
برخی از تجهیزات مورد استفاده در عملیاتهای حرفهای شامل لباس غواصی مناسب، کلاه یا ماسک تخصصی، دستکش مناسب، سیستم تنفسی و تجهیزات ارتباطی است.
انتخاب تجهیزات باید بر اساس نوع عملیات، عمق، دمای آب، شرایط محیط و استانداردهای پروژه انجام شود. استفاده از تجهیزات نامناسب یا فرسوده میتواند ریسک عملیات را افزایش دهد.
یکی از مهمترین اصول ایمنی این است که جوشکاری زیر آب توسط افراد آموزشدیده انجام شود. فرد باید علاوه بر مهارت جوشکاری، آموزشهای لازم در زمینه غواصی حرفهای، کار با تجهیزات و واکنش در شرایط اضطراری را دریافت کرده باشد.
مدرسه غواصی کهکشان نیز در معرفی دورههای خود، جوشکاری زیر آب را در مجموعه دورههای غواصی صنعتی قرار داده و بر آموزش عملی و استانداردهای آموزشی تأکید کرده است.
داشتن تجربه کافی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا شرایط زیر آب با محیط کار روی خشکی متفاوت است و غواص باید بتواند در شرایط محدودیت دید یا دشواری حرکت، تمرکز خود را حفظ کند.
قبل از شروع جوشکاری باید شرایط محیطی محل بررسی شود. مواردی مانند عمق، دمای آب، جریان آب، میزان دید، وضعیت سازه و شرایط آبوهوایی میتوانند روی ایمنی عملیات تأثیر بگذارند.
اگر شرایط محیطی نامناسب باشد، ممکن است عملیات نیاز به تغییر برنامه یا توقف داشته باشد. تصمیمگیری درباره ادامه یا توقف عملیات باید بر اساس ارزیابی خطر و دستورالعملهای پروژه انجام شود.
نکات ایمنی در جوشکاری زیر آب
جوشکاری زیر آب نباید به شکل یک فعالیت انفرادی انجام شود. ارتباط میان غواص و تیم پشتیبانی روی سطح یکی از بخشهای مهم مدیریت ایمنی است.
تیم سطح باید وضعیت غواص، تجهیزات و شرایط عملیات را تحت نظر داشته باشد و روش ارتباطی مشخصی بین غواص و تیم وجود داشته باشد.
در صورت قطع ارتباط، بروز مشکل در تجهیزات یا تغییر شرایط محیطی، باید رویه مشخصی برای واکنش وجود داشته باشد.
حتی با وجود رعایت تمام اصول ایمنی، احتمال وقوع شرایط پیشبینینشده وجود دارد. به همین دلیل، پیش از شروع کار باید برنامه اضطراری مشخص باشد.
این برنامه باید متناسب با نوع پروژه شامل روشهای واکنش به مشکلات تجهیزات، شرایط اضطراری غواص، قطع ارتباط یا سایر خطرات احتمالی باشد.
تجهیزات امداد و نجات نیز باید در شرایط آمادهبهکار قرار داشته باشند و اعضای تیم وظایف خود را بهخوبی بدانند.
با افزایش عمق، فشار محیط تغییر میکند و این موضوع بر عملیات غواصی تأثیر میگذارد. به همین دلیل، عمق کار، زمان حضور غواص و برنامه غواصی باید توسط افراد دارای صلاحیت و بر اساس استانداردها و دستورالعملهای مربوط به پروژه تعیین شود.
غواص نباید صرفاً به دلیل تجربه شخصی، محدودیتهای تعیینشده را نادیده بگیرد. رعایت برنامه غواصی و دستورالعملهای ایمنی یکی از اصول اساسی فعالیت حرفهای زیر آب است.
محیط زیر آب ممکن است دارای کابلها، لولهها، سازههای فلزی، تورها یا سایر موانع باشد. گیرکردن تجهیزات غواص میتواند شرایط اضطراری ایجاد کند.
به همین دلیل، پیش از ورود به محل کار باید مسیر حرکت و موانع احتمالی شناسایی شوند. تجهیزات نیز باید به شکلی مدیریت شوند که احتمال گیرکردن یا آسیبدیدن آنها کاهش پیدا کند.
در پروژههای جوشکاری زیر آب ممکن است غواص در نزدیکی سازههای فلزی، کشتیها، خطوط لوله، اسکلهها یا تجهیزات صنعتی فعالیت کند.
پیش از عملیات باید وضعیت سازه و خطرات احتمالی آن بررسی شود. جابهجایی قطعات، سقوط اجسام، جریانهای ناگهانی یا تغییر وضعیت سازه میتواند برای غواص خطرناک باشد.
بنابراین جوشکاری نباید بدون هماهنگی با مسئول پروژه و بررسی شرایط سازه انجام شود.
خستگی میتواند تمرکز و توانایی تصمیمگیری غواص را کاهش دهد. کار زیر آب نیز به دلیل استفاده از تجهیزات و شرایط محیطی میتواند انرژی زیادی مصرف کند.
به همین دلیل، زمان فعالیت، استراحت و شرایط جسمانی غواص باید مدیریت شود. اگر فرد احساس خستگی شدید، ناراحتی یا شرایط غیرعادی داشته باشد، نباید بدون ارزیابی مسئول مربوطه به عملیات ادامه دهد.
استفاده از چکلیست پیش از عملیات میتواند به کاهش خطاهای انسانی کمک کند. مواردی مانند تجهیزات غواصی، تجهیزات جوشکاری، ارتباطات، سیستم تأمین گاز، وضعیت محیط و برنامه اضطراری باید پیش از شروع کار بررسی شوند.
چکلیست جایگزین آموزش تخصصی نیست، اما کمک میکند موارد مهم فراموش نشوند.
ایمنی با خارج شدن غواص از آب تمام نمیشود. پس از پایان عملیات نیز تجهیزات باید بررسی و در صورت نیاز سرویس شوند.
کابلها، تجهیزات غواصی و ابزارهای مورد استفاده باید برای شناسایی آسیب یا فرسودگی بررسی شوند. ثبت مشکلات مشاهدهشده نیز میتواند از تکرار خطا در عملیات بعدی جلوگیری کند.
آموزش صحیح یکی از پایههای اصلی ایمنی در جوشکاری زیر آب است. فرد باید علاوه بر یادگیری مهارتهای فنی، با اصول غواصی صنعتی، تجهیزات، ارتباطات، مدیریت شرایط اضطراری و محدودیتهای کاری آشنا شود.
مدرسه غواصی کهکشان در معرفی خود اعلام کرده است که در زمینه غواصی صنعتی و ورزشی فعالیت دارد و دورههایی مانند غواصی صنعتی سطح ۱، ۲ و ۳، جوشکاری زیر آب، برشکاری، تعمیرات و سایر مهارتهای مرتبط با غواصی صنعتی را ارائه میکند.
با این حال، انتخاب دوره آموزشی باید بر اساس صلاحیت مربیان، استانداردهای آموزشی، امکانات عملی و الزامات حرفهای مورد نیاز انجام شود.
برخی اشتباهات میتوانند احتمال بروز حادثه را افزایش دهند. مهمترین آنها عبارتاند از:
پرهیز از این اشتباهات باید بخشی از فرهنگ ایمنی هر تیم غواصی صنعتی باشد.
نکات ایمنی در جوشکاری زیر آب
نکات ایمنی در جوشکاری زیر آب فقط به استفاده از لباس و تجهیزات محافظ محدود نمیشود. این عملیات نیازمند یک سیستم کامل ایمنی شامل آموزش تخصصی، تجهیزات استاندارد، ارزیابی محیط، کنترل برق، ارتباط مداوم با تیم سطح و برنامهریزی برای شرایط اضطراری است.
جوشکاری زیر آب یکی از مهارتهای تخصصی غواصی صنعتی محسوب میشود و انجام آن بدون آموزش و تجهیزات مناسب میتواند خطرات جدی به همراه داشته باشد. بنابراین پیش از هر عملیات باید شرایط محیط، وضعیت غواص، تجهیزات و برنامه ایمنی بهصورت دقیق بررسی شود.
انتخاب یک مرکز آموزشی مناسب، تمرین مستمر و رعایت استانداردهای ایمنی میتواند نقش مهمی در تبدیل شدن یک فرد به غواص صنعتی و جوشکار زیر آب حرفهای داشته باشد.
مهمترین اصل، انجام عملیات توسط فرد آموزشدیده و دارای صلاحیت، همراه با ارزیابی خطر، تجهیزات مناسب و پشتیبانی حرفهای است. ایمنی باید در تمام مراحل عملیات رعایت شود.
کار با تجهیزات الکتریکی در محیط زیر آب نیازمند کنترلهای ایمنی بسیار دقیق است. تجهیزات، کابلها، اتصالات و سیستم کنترل برق باید مطابق دستورالعملهای فنی و ایمنی بررسی شوند.
بله، انجام حرفهای این کار نیازمند مهارتهای مناسب غواصی صنعتی در کنار آموزش جوشکاری است. صرفاً بلد بودن جوشکاری روی خشکی برای انجام عملیات زیر آب کافی نیست.
تیم پشتیبانی میتواند وضعیت غواص و تجهیزات را کنترل کند و در صورت بروز مشکل، مطابق برنامه اضطراری وارد عمل شود. ارتباط مستمر میان غواص و تیم سطح بخش مهمی از مدیریت ایمنی است.
بله. عواملی مانند جریان آب، دما، عمق و میزان دید میتوانند شرایط عملیات را تغییر دهند. به همین دلیل پیش از شروع کار باید شرایط محیطی ارزیابی و برنامه عملیات بر اساس آن تنظیم شود.
niu 
