عینک جوشکاری زیر آب یکی از مهم‌ترین تجهیزات ایمنی برای غواصان جوشکار و متخصصانی است که در محیط‌های زیرآبی فعالیت می‌کنند. در مدرسه غواصی کهکشان، با توجه به اهمیت آموزش اصولی و رعایت استانداردهای ایمنی در فعالیت‌های غواصی، انتخاب تجهیزات مناسب یکی از موضوعات مهم برای غواصان و علاقه‌مندان به این حوزه به شمار می‌رود. جوشکاری زیر آب به دلیل شرایط خاص محیط، دید محدود و قرار گرفتن چشم در معرض نور شدید و اشعه‌های مضر حاصل از قوس الکتریکی، به تجهیزات تخصصی نیاز دارد. به همین دلیل، انتخاب یک عینک جوشکاری زیر آب استاندارد و متناسب با نوع عملیات تنها برای افزایش کیفیت دید نیست، بلکه نقشی اساسی در محافظت از چشم و افزایش ایمنی غواص دارد.
عینک جوشکاری زیر آب
مهم‌ترین وظیفه عینک جوشکاری، کاهش و فیلتر کردن تابش خطرناک ناشی از قوس جوشکاری است. هنگام ایجاد قوس الکتریکی، انرژی زیادی در محدوده‌های مختلف نوری تولید می‌شود که می‌تواند به چشم آسیب وارد کند.
یک عینک یا فیلتر مناسب باید به شکلی انتخاب شود که:
طبق راهنمای OSHA، انتخاب تیرگی لنز باید بر اساس عواملی مانند فرآیند جوشکاری، جریان قوس، اندازه الکترود و شرایط عملیات انجام شود و استفاده از لنزی که صرفاً «خیلی تیره» است لزوماً به معنای انتخاب بهتر نیست.
جوشکاری روی خشکی نیز یک فعالیت پرخطر برای چشم محسوب می‌شود، اما در محیط زیر آب شرایط متفاوتی وجود دارد. غواص باید هم‌زمان چندین عامل را کنترل کند و کوچک‌ترین مشکل در تجهیزات محافظتی می‌تواند کیفیت و ایمنی عملیات را کاهش دهد.
از مهم‌ترین دلایل اهمیت انتخاب صحیح عینک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
قوس جوشکاری منبع قدرتمندی از تابش نوری و حرارتی است. قرار گرفتن چشم در معرض این تابش بدون فیلتر مناسب می‌تواند باعث آسیب‌های چشمی شود. OSHA نیز UV و IR را از جمله خطرات مهم مرتبط با عملیات جوشکاری و کار گرم معرفی می‌کند.
بنابراین، عینک جوشکاری زیر آب باید دارای فیلتر مناسب برای نوع عملیات باشد و تنها بر اساس ظاهر یا میزان تیرگی آن انتخاب نشود.
در جوشکاری زیر آب، دید غواص ممکن است به دلیل شرایط آب، ذرات معلق، حباب‌ها و محدودیت میدان دید کاهش پیدا کند. اگر لنز بیش از حد تیره باشد، مشاهده محل اتصال و حوضچه جوش دشوار می‌شود.
از طرف دیگر، اگر لنز بیش از حد روشن باشد، حفاظت کافی در برابر تابش ایجاد نمی‌کند.
در نتیجه باید بین ایمنی و وضوح دید تعادل برقرار شود.
استفاده از فیلتر نامناسب می‌تواند باعث شود چشم برای مشاهده محل جوش تلاش بیشتری کند. این مسئله ممکن است به خستگی چشم، کاهش تمرکز و افت دقت جوشکار منجر شود.
در عملیات زیر آب که تمرکز و کنترل حرکات اهمیت زیادی دارد، کاهش کیفیت دید می‌تواند علاوه بر کیفیت جوش، ایمنی غواص را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
هنگام خرید یا انتخاب عینک جوشکاری زیر آب، نباید تنها به قیمت یا ظاهر محصول توجه کرد. تجهیزات حرفه‌ای باید متناسب با شرایط کاری انتخاب شوند.
مهم‌ترین ویژگی‌هایی که باید بررسی شوند عبارت‌اند از:
فیلتر مناسب جوشکاری: میزان تیرگی باید با نوع فرآیند و شدت قوس هماهنگ باشد.
محافظت در برابر UV و IR: لنز باید برای تابش‌های مرتبط با عملیات مورد نظر مناسب باشد.
کیفیت اپتیکی مناسب: تصویر نباید باعث اعوجاج یا کاهش غیرضروری وضوح شود.
مقاومت مکانیکی: عینک باید برای محیط کاری سخت و استفاده حرفه‌ای مناسب باشد.
تناسب مناسب با صورت یا تجهیزات غواصی: عینک نباید در هنگام حرکت یا کار جابه‌جا شود.
مقاومت در برابر بخار و کاهش دید: طراحی مناسب می‌تواند به کنترل مشکلات ناشی از بخار یا رطوبت کمک کند.
سازگاری با تجهیزات حفاظت فردی: عینک نباید با کلاه، هلمت یا سایر تجهیزات غواص تداخل ایجاد کند.
OSHA نیز تأکید دارد که تجهیزات حفاظت از چشم باید به‌درستی فیت شوند؛ زیرا تجهیزاتی که به‌خوبی روی صورت قرار نمی‌گیرند، ممکن است حفاظت مورد انتظار را ارائه نکنند.
خیر. این یکی از مهم‌ترین نکاتی است که باید هنگام خرید عینک جوشکاری زیر آب در نظر گرفت.
عینکی که برای جوشکاری معمولی روی خشکی طراحی شده، لزوماً برای استفاده در عملیات غواصی و جوشکاری زیر آب مناسب نیست. محیط زیر آب الزامات متفاوتی دارد و انتخاب تجهیزات باید بر اساس مجموعه کامل شرایط عملیاتی انجام شود.
برای مثال، باید مشخص شود:
در استانداردهای مربوط به عملیات غواصی تجاری نیز بر استفاده از welding shade مناسب برای حفاظت از بینایی هنگام جوشکاری زیر آب تأکید شده است.
عینک جوشکاری زیر آب
یکی از معیارهای مهم در انتخاب فیلتر جوشکاری، شماره تیرگی یا Shade Number است. این عدد نشان می‌دهد لنز چه میزان از نور شدید ناشی از فرآیند جوشکاری را فیلتر می‌کند.
با این حال، یک عدد ثابت را نمی‌توان برای تمام عملیات جوشکاری زیر آب مناسب دانست. شدت جریان، نوع فرآیند، الکترود و سایر شرایط کار روی انتخاب فیلتر تأثیر می‌گذارند.
راهنمای OSHA برای فرآیندهای مختلف جوشکاری، بازه‌های متفاوتی از شماره تیرگی را معرفی می‌کند و تأکید دارد که انتخاب فیلتر باید بر اساس شرایط واقعی عملیات انجام شود.
بنابراین هنگام خرید عینک جوشکاری زیر آب، بهتر است به جای انتخاب صرفاً بر اساس رنگ یا تیرگی شیشه، مشخصات فنی و کاربرد اعلام‌شده توسط سازنده بررسی شود.
ایمنی در جوشکاری زیر آب تنها به محافظت از چشم خلاصه نمی‌شود. غواص جوشکار باید از مجموعه‌ای از تجهیزات حفاظت فردی و تجهیزات تخصصی استفاده کند.
برای نمونه، استانداردهای مربوط به غواصی تجاری بر استفاده از لباس محافظ مناسب، دستکش عایق و کلاه غواصی در عملیات جوشکاری و برشکاری زیر آب تأکید دارند. همچنین خطر برق‌گرفتگی در برخی شرایط، به‌خصوص در محدوده پاشش آب، اهمیت ویژه‌ای دارد.
به همین دلیل، عینک باید در کنار سایر تجهیزات و دستورالعمل‌های ایمنی بررسی شود.
برخی اشتباهات می‌توانند ایمنی و کیفیت عملیات را کاهش دهند. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
لنزهای کثیف یا خش‌دار نیز می‌توانند دید را مختل کرده و خطر بروز حادثه را افزایش دهند.
اگر قصد خرید یا انتخاب عینک جوشکاری زیر آب را دارید، بهتر است پیش از تصمیم‌گیری یک چک‌لیست مشخص داشته باشید:
در واقع، بهترین عینک الزاماً گران‌ترین مدل نیست؛ بلکه مدلی است که برای فرآیند جوشکاری، شرایط زیر آب و تجهیزات مورد استفاده غواص انتخاب شده باشد.
حتی بهترین عینک نیز در صورت نگهداری نامناسب نمی‌تواند عملکرد مطلوب خود را حفظ کند. پس از هر عملیات باید لنز و بدنه تجهیزات بررسی شوند.
توصیه‌های مهم عبارت‌اند از:
نگهداری مناسب علاوه بر افزایش عمر تجهیزات، به حفظ کیفیت دید و عملکرد حفاظتی آن‌ها کمک می‌کند.
عینک جوشکاری زیر آب یک وسیله ساده برای تیره کردن نور نیست؛ بلکه یکی از اجزای مهم سیستم حفاظت فردی غواص جوشکار محسوب می‌شود. قوس جوشکاری می‌تواند چشم را در معرض نور شدید و تابش‌های UV و IR قرار دهد و انتخاب فیلتر نامناسب ممکن است هم سلامت چشم و هم کیفیت عملیات را تحت تأثیر قرار دهد.
به همین دلیل هنگام انتخاب عینک باید عواملی مانند شماره تیرگی لنز، نوع فرآیند جوشکاری، حفاظت در برابر UV و IR، کیفیت اپتیکی، مقاومت، تناسب با تجهیزات غواصی و استانداردهای ایمنی را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
در نهایت، انتخاب درست عینک جوشکاری زیر آب به معنای انتخاب محصولی است که برای شرایط واقعی کار طراحی و تأیید شده باشد؛ نه صرفاً محصولی که ظاهر مناسب یا قیمت پایین‌تری دارد.
عینک جوشکاری زیر آب
عینک مخصوص جوشکاری زیر آب باید علاوه بر حفاظت در برابر تابش جوشکاری، با شرایط خاص عملیات غواصی و تجهیزات مورد استفاده سازگار باشد. بنابراین هر عینک جوشکاری معمولی الزاماً برای استفاده زیر آب مناسب نیست.
خیر. تیرگی بیش از حد می‌تواند دید جوشکار را کاهش دهد. شماره تیرگی باید بر اساس فرآیند جوشکاری، شدت جریان و شرایط کار انتخاب شود.
بله. قوس جوشکاری می‌تواند تابش UV و IR ایجاد کند و حفاظت مناسب در برابر این تابش‌ها یکی از معیارهای مهم انتخاب تجهیزات محافظ چشم است.
نباید بدون بررسی مشخصات سازنده چنین کاری انجام داد. تجهیزات مورد استفاده باید برای شرایط عملیات، نوع جوشکاری و سازگاری با تجهیزات غواصی مناسب باشند.
مهم‌ترین نکته، تناسب کامل عینک با فرآیند جوشکاری و شرایط واقعی عملیات زیر آب است. علاوه بر شماره Shade، باید حفاظت UV و IR، کیفیت لنز، فیت مناسب، مقاومت و مشخصات ایمنی محصول نیز بررسی شوند.
niu 
